Cmentarz Ofiar Obozu Hitlerowskiego w Potulicach

 

Cmentarz Ofiar Obozu Hitlerowskiego w Potulicach


W 1939 i 1940 r. po zajęciu przez Niemców ziem polskich, okupanci rozpoczęli akcję wysiedlania Polaków. Obóz przesiedleńczy i pracy w Potulicach był podobozem Stutthofu. Miejscem selekcji wysiedlonych były obozy zbiorcze Centrali Przesiedleńczej. Jednym z nich był obóz w Potulicach, uruchomiony 1 lutego 1941 r. Z dniem 1 sierpnia 1941 r. obóz został przekształcony w stały obóz pracy. Obóz tzw. Sammellager, pierwotnie mieścił się w piwnicach pałacu i budynkach gospodarczych, a do jesieni 1942 r. wybudowano 30 baraków dla więźniów. W marcu 1942 r. więziono w nim 1050 mieszkańców Bydgoszczy, powiatów bydgoskiego oraz sępoleńskiego, powiatów Lipno i Rypin, wywiezionych wkrótce do Generalnej Guberni.

Pod koniec 1943 r. w obozie przebywało 6878 osób i liczba ta stale rosła. Można przyjąć, że ogółem przez obóz w Potulicach w okresie od 1.VIII.1941 r. do 20.I.1945 r. przewinęło się około 20.000 osób. Uwzględniając zaś cały okres istnienia obozu, Potulice przyjęły ogółem około 25.000 więźniów. Marne wyżywienie, prymitywne warunki bytowania oraz złe traktowanie więźniów, wszystko to złożyło się na fakt, że obóz w Potulicach pod względem stanu zdrowotności w niczym nie ustępował obozom koncentracyjnym, a wśród obozów pracy stał na jednym z ostatnich miejsc.

Cmentarz Ofiar Obozu Hitlerowskiego w Potulicach

Od listopada 1943 r. obóz potulicki – dodatkowo – stał się miejscem selekcji dzieci w wieku 2-14 lat z Białorusi – z rejonów Smoleńska i Witebska. Od sierpnia 1944 r. w Potulicach rozpoczęto także selekcję 78 polskich dzieci z Czeladzi, Trzebini, Sosnowca, Będzina, Piasek, Sierszy, Jązowa i Okradzionowa – z rejonu Zagłębia. Uratowało je wkroczenie wojsk radzieckich na Krajnę w styczniu 1945 r. W potulickim obozie zmarło w okresie od 1941 do 1945 r. przeszło 1.400 osób, z czego ok. 56% to dzieci do lat 15. Zmarłych chowano na wydzielonym cmentarzu wielkości około 2 ha w 465 mogiłach zbiorczych.

Cmentarz Ofiar Obozu Hitlerowskiego w obecnej formie został założony w 1958 r., a krzyże betonowe na poszczególnych mogiłach postawiono w 1959 r. Uwagę zwraca gęstość mogił i to, że w każdej mogile pochowano 3 i więcej osób, głównie małych dzieci i starców.

Na potulickim cmentarzu znajdują się groby blisko 1.300 więźniów. Nieznana pozostaje dokładna liczba ofiar niemieckiej katowni.

W dniu 8 czerwca 1969 r. odbyła się na cmentarzu uroczystość odsłonięcia pomnika ku czci ofiar terroru. Na wprost wejścia na cmentarz postawiono monumentalny pomnik, projektu artysty rzeźbiarza z Solca Kujawskiego - Jerzego Buczkowskiego. Zaprojektował on w betonowym obelisku płaskorzeźbę przedstawiającą męczeństwo dzieci, które zostały rozstrzelane i zamęczone fizyczną pracą i głodem.

Cmentarz Ofiar Obozu Hitlerowskiego w Potulicach

Więcej zdjęć:


Cmentarz Ofiar Obozu Hitlerowskiego 20.04.2010

Pomnik Ofiar po renowacji 19.08.2010

Zaloguj się aby dodać komentarz

Zdjęcia z Potulic i okolic:

  • Dworzec Kolejowy w Nakle
  • Zespół Pieśni i Tańca Powiśle
  • Potulice

Losowy artykuł:

Kościół w PotulicachKościół parafialny w Potulicach to dawna kaplica dworska zbudowana w 1862 roku w stylu neoklasycystycznym przez rodzinę Potulickich.

Więcej …